Дамиин Сүхбаатар

18931923

Товч намтар

Дамиин Сүхбаатар (жүжигт Дашийн Сүхбаатар) 1893 оны 2 сарын 2-нд Нийслэл хүрээ (одоогийн Улаанбаатар)-ийн харьяат малчны гэр бүлд мэндэлжээ. Түүний эцэг Дамий нь малчин айл байсан бөгөөд хүүгээ бага наснаас нь морь унаж, буудалгаа сургаж, дайчин залуу болгож өсгөсөн байна. Сүхбаатар багаасаа л морьтон, буучийн ур чадвар, зориг, хүч чадалтайгаараа олны анхаарлыг татдаг байв. 1911 онд буюу 18 насандаа Сүхбаатар Монголын цэрэгт тасралтгүй дайчин, харуул хамгаалалтын албанд орж, Богд хаант засгийн үеийн цэргийн албанд томилогджээ. Тэрээр маш сайн морьтон, буучийн ур чадвартай, зоригтой, шударга залуу байсан тул удалгүй цэргийн дэд ахлагч, ахлагч болж, олны хүндэтгэлийг хүлээсэн байна. 1919-1920 онд Хятадын цэргийн генерал Сюй Шучэн (Антанианы цэрэг) Нийслэл хүрээг эзлэн, Монголын автономит засгийг хүчтэй даран буулгаж, Монголыг бүрэн эзлэн авахаар завдсан үед Сүхбаатар нууц бүлэг байгуулж, Зөвлөлт Орос, Коминтерний тусламжтайгаар Монгол Ардын Намыг 1920 оны 6 сард байгуулсан байна. Тэрээр намын Төв Хорооны даргаар сонгогдож, Монголын чөлөөлөх хөдөлгөөнийг удирдан чиглүүлжээ. 1921 оны 7 сарын 8-нд Монгол Ардын Арми Сүхбаатарын удирдлагаар Нийслэл хүрээг чөлөөлж, Хятадын цэргийг Монголын нутаг дэвсгэрээс хөөн гаргаж, Монгол Ардын Засгийн газрыг байгуулжээ. Энэхүү Монгол Ардын Хувьсгал нь Монголын түүхэн дэх хамгийн чухал үйл явдал болж, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, ардчилсан засаглалын суурийг тавьсан байна. Сүхбаатар нь Хувьсгалт засгийн газрын Цэргийн яамны сайд, Монгол Ардын Армийн дарга, Монгол Ардын Намын Төв Хорооны дарга зэрэг чухал албан тушаалуудыг хашиж, Монголын чөлөөлөлт, хөгжлийн төлөө тууштай ажиллаж байв. Гэвч 1923 оны 2 сарын 20-нд Улаанбаатар хотод залуу насандаа (30 нас) нууцалсан шалтгаанаар нас баржээ. Түүнийг хордож, алуулсан гэсэн яриа бий бөгөөд энэ талаар олон тооны таамаглал, судалгаа бий. Дамиин Сүхбаатар нь Монгол Улсын үндэсний баатар хэмээн алдаршсан, Монголын тусгаар тогтнол, ардчилсан засаглалын үндэслэгчдийн нэг бөгөөд Улаанбаатар хотын төв талбай (Сүхбаатарын талбай), Дорноговь аймгийн төв, Сүхбаатар аймаг, олон гудамж, яс үндэс, дурсгалт зүйл түүний нэрээр нэрлэгджээ. Түүний хөшөг, дурсгал нь Монголын тусгаар тогтнолын бэлгэ тэмдэг болтлоо алдаршсан.

1911 онд буюу 18 насандаа Сүхбаатар Монголын цэрэгт тасралтгүй дайчин, харуул хамгаалалтын албанд орж, Богд хаант засгийн үеийн цэргийн албанд томилогджээ. Тэрээр маш сайн морьтон, буучийн ур чадвартай, зоригтой, шударга залуу байсан тул удалгүй цэргийн дэд ахлагч, ахлагч болж, олны хүндэтгэлийг хүлээсэн байна.

1919-1920 онд Хятадын цэргийн генерал Сюй Шучэн (Антанианы цэрэг) Нийслэл хүрээг эзлэн, Монголын автономит засгийг хүчтэй даран буулгаж, Монголыг бүрэн эзлэн авахаар завдсан үед Сүхбаатар нууц бүлэг байгуулж, Зөвлөлт Орос, Коминтерний тусламжтайгаар Монгол Ардын Намыг 1920 оны 6 сард байгуулсан байна. Тэрээр намын Төв Хорооны даргаар сонгогдож, Монголын чөлөөлөх хөдөлгөөнийг удирдан чиглүүлжээ.

1921 оны 7 сарын 8-нд Монгол Ардын Арми Сүхбаатарын удирдлагаар Нийслэл хүрээг чөлөөлж, Хятадын цэргийг Монголын нутаг дэвсгэрээс хөөн гаргаж, Монгол Ардын Засгийн газрыг байгуулжээ. Энэхүү Монгол Ардын Хувьсгал нь Монголын түүхэн дэх хамгийн чухал үйл явдал болж, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, ардчилсан засаглалын суурийг тавьсан байна.

Сүхбаатар нь Хувьсгалт засгийн газрын Цэргийн яамны сайд, Монгол Ардын Армийн дарга, Монгол Ардын Намын Төв Хорооны дарга зэрэг чухал албан тушаалуудыг хашиж, Монголын чөлөөлөлт, хөгжлийн төлөө тууштай ажиллаж байв. Гэвч 1923 оны 2 сарын 20-нд Улаанбаатар хотод залуу насандаа (30 нас) нууцалсан шалтгаанаар нас баржээ. Түүнийг хордож, алуулсан гэсэн яриа бий бөгөөд энэ талаар олон тооны таамаглал, судалгаа бий.

Илгээсэн дурсамж

Одоогоор дурсамж байхгүй байна. Та хамгийн анхны дурсамжаа үлдээгээрэй.

1 удаа үзсэн